આજના ડિજિટલ યુગમાં મોબાઈલ એપ દ્વારા શેરબજાર કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરવું ખૂબ જ સરળ બની ગયું છે. પરંતુ આ સુવિધાની સાથે ઓનલાઈન છેતરપિંડી અને નકલી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એપ્સનો ખતરો પણ અનેકગણો વધી ગયો છે. આ ગંભીર સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારતીય શેરબજારના નિયામક SEBI (Securities and Exchange Board of India) એ રોકાણકારોની સુરક્ષા માટે એક ક્રાંતિકારી પહેલ શરૂ કરી છે.
શું છે SEBI ની નવી પહેલ?
સેબીના ચેરમેન તુહિન કાંત પાંડેએ તાજેતરમાં ‘વેરિફાઈડ એપ લેબલ’ લોન્ચ કર્યું છે. આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રોકાણકારોને અસલી અને નકલી એપ્સ વચ્ચેનો તફાવત સમજાવવાનો છે. ઘણીવાર સાયબર ગુનેગારો જાણીતી બ્રોકરેજ કંપનીઓના નામ સાથે મળતી આવતી નકલી એપ્સ બનાવીને લોકોના પૈસા ચોરી લેતા હોય છે. હવે ગૂગલ પ્લે સ્ટોર પર રજિસ્ટર્ડ બ્રોકર્સની અધિકૃત એપ્સ પર એક ખાસ વેરિફાઈડ બેજ (નિશાની) જોવા મળશે, જે તેની સત્યતાની સાબિતી આપશે.
600 થી વધુ એપ્સને મળી ઓળખ
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, અત્યાર સુધીમાં સેબીની આ પહેલ હેઠળ 600 થી વધુ રજિસ્ટર્ડ એપ્સ ને વેરિફાઈડ ઓળખ મળી ચૂકી છે. આગામી સમયમાં આ વેરિફિકેશન સિસ્ટમને અન્ય ફાઈનાન્શિયલ પ્લેટફોર્મ્સ અને સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ સુધી લંબાવવાની યોજના છે. સેબીનો હેતુ એ છે કે પ્લે સ્ટોર પર રોકાણકારોને એક એવું સુરક્ષિત વાતાવરણ મળે જ્યાં તેઓ કોઈપણ ડર વગર નાણાકીય વ્યવહાર કરી શકે.
રોકાણકારો માટે કેમ જરૂરી છે આ સુરક્ષા?
ભારતમાં હાલમાં શેરબજારમાં રોકાણ કરનારા લોકોની સંખ્યા 14 કરોડ ને પાર કરી ગઈ છે. ખાસ કરીને યુવા રોકાણકારો મોબાઈલ એપનો વધુ ઉપયોગ કરે છે. સેબીએ ચેતવણી આપી છે કે કોઈ પણ એપ ડાઉનલોડ કરતા પહેલા તેનો વેરિફાઈડ બેજ અચૂક ચેક કરવો જોઈએ. નકલી પ્લેટફોર્મ્સ માત્ર આર્થિક નુકસાન જ નથી પહોંચાડતા, પરંતુ લોકોના અંગત ડેટાની ચોરી પણ કરી શકે છે.
સેબીના અન્ય સુરક્ષાત્મક પગલાં
રોકાણકારોને સુરક્ષિત રાખવા માટે સેબી સતત કાર્યરત છે. અગાઉ પણ સેબીએ સોશિયલ મીડિયા પરથી નકલી નાણાકીય કન્ટેન્ટ હટાવવા, UPI આધારિત વેરિફિકેશન સિસ્ટમ મજબૂત કરવા અને ભ્રામક જાહેરાતો પર રોક લગાવવા જેવા અનેક કડક પગલાં લીધા છે. વધતી જતી ગરમીમાં જેમ સાવચેતી જરૂરી છે, તેમ વધતા જતા ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં સાયબર સુરક્ષા પણ અનિવાર્ય છે.
રોકાણકારોએ કોઈપણ સ્કીમમાં નાણાં રોકતા પહેલા સેબીની વેબસાઈટ પર જઈને બ્રોકર કે એપની નોંધણી તપાસી લેવી જોઈએ અને વેરિફાઈડ એપ્સનો જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ.